BRUSSEL – Het GlobalEye-platform van het Zweedse Saab en het Canadese Bombardier wordt zo goed als zeker het nieuwe radarvliegtuig van de NAVO. Dat meldt de Franse onderzoekskrant La Lettre. Eind 2023 had het bondgenootschap voor die taak de Boeing E-7A aangewezen, maar het draagvlak voor het Amerikaanse radarvliegtuig kalfde de afgelopen jaren af.
De GlobalEye is de combinatie van een radarsysteem van Saab en een Global 6000- of 6500-zakenjet van Bombardier. Frankrijk ging eind 2025 al een overeenkomst voor minimaal twee GlobalEye-toestellen aan om verouderde E-3’s af te lossen. Ook andere NAVO-landen, waaronder Duitsland, Denemarken en Polen, hebben interesse in de GlobalEye. Zweden heeft ze al.
Nederland liet in november vorig jaar bij monde van toenmalig staatssecretaris van defensie Gijs Tuinman weten dat het – samen met enkele Europese partners – afziet van de aankoop van de E-7A Wedgetail als opvolger van de E-3A Sentry. Dat deden de landen nadat de VS had besloten om de E-7A niet voor NAVO-gebruik te willen selecteren.
De voorgenomen aankoop van het Zweeds-Canadese toestel door Europese NAVO-landen sluit aan op de Europese strategie om minder te leunen op Amerikaanse inbreng. Het afhaken van de VS maakt het voor de Europese landen makkelijker om voor een niet-Amerikaans alternatief te kiezen. Toch is de E-7A ook in de VS zelf niet onomstreden. In 2025 liet het Amerikaanse ministerie van defensie weten dat de E-3 niet een-op-een door de nieuwe E-7A wordt vervangen. De E-7A zou niet alleen te duur zijn, maar ook niet meer volledig passen bij hedendaagse oorlogsvoering. De VS denkt eerder aan een combinatie van kleinere radarvliegtuigen en satellieten voor toekomstige AWACS-capaciteit.
In maart van dit jaar werd wel besloten om Boeing opnieuw een ontwikkelingskrediet van ruim twee miljard dollar te gunnen voor de bouw van twee prototypes, waarmee in elk geval de mogelijkheid wordt opengehouden om een deel van de Amerikaanse E-3-vloot door E-7A’s te vervangen. De E-3A Sentry is gestoeld op de viermotorige Boeing 707. De E-7A Wedgetail is afgeleid van de tweemotorige Boeing 737-700 NG. Het toestel is onder meer door Australië en het Verenigd Koninkrijk gekocht.
Een GlobalEye is in staat automatisch landvoertuigen, luchtvaartuigen en schepen op afstanden tot 550 km te detecteren en te volgen met behulp van het zogenoemde wide-area Ground Moving Target Indication (GMTI) radar. Deze kunnen vervolgens nauwkeurig gevolgd worden met een Erieye ER radar. Met een Global 6000 kan tot elf uur onafgebroken worden gesurveilleerd.
De E-3A’s van de NAVO vliegen vanaf de Duitse basis Geilengirchen, net over de grens bij het Zuid-Limburgse Brunssum.
